YETİŞTİRME DÖNEMİ : Bölgedeki Pazar şartları dikkate alarak hasat dönemi uygun düşecek şekilde tohum ekimi veya fide dikimi yapılır.
İlkbahar’da yetiştirilen hıyarlarda özellikle fide ve küçük bitki dönemlerindeki ani sıcaklık değişimleri uç büyüme noktalarında kırılmalara neden olduğundan ileri dönemlerde tepe kesmeler görülebilmektedir. Bu nedenle ani sıcaklık değişimlerinin önüne geçilmelidir.
TOPRAK HAZIRLIĞI : Bir önceki ürünün son hasadı öncesi yapılan salma su sonrasında, tava gelince; sera içi temizliğini yapıp taban gübresi ile yanmış ve metil bromit’le ilaçlanmış hayvan gübresi serilir. Nematod problemi varsa gerekirse tohum ekimini geciktirip mutlaka mücadelesini yapmak gereklidir. Yaz dönemindeki sıcak havalardan yararlanarak solarizasyon yapmak çok faydalı olur.
DİKİM SIKLIĞI : 2000-2200 bitki / da. Fideler: erken sonbaharda 5-7 günde geç güzlükte 12-15 günde dikime hazırdırlar. Hıyar tohumları en ideal 25-27 C de çimlenirler, çimlenme sonrası sıcaklığı 16-18 C ye düşürerek daha pişkin fide elde edilebilir.. Özellikle ilkbaharda hava sıcaklığının çimlenme için yetersiz olduğu veya çok kısa sürede düştüğü dönemlerde çimlenmelerde aksaklıklar görüldüğünden dikkatli olunmalıdır.Tohumlar yan olarak ekilirse 1-4 günlük çimlenmede gecikme görülse de, bu şekilde hem daha pişkin fide elde edilir hem de daha pratik olur. Dikim esnasında fidelere veya dikim sonrası can suyuna fide dönemi hastalıklarına karşı ilaçlar kullanılmalıdır.
KÖK GELİŞİMİ : Fidelerin dikim yüzlek yapılmalı, kök boğazına toprak değmemelidir. Bitki 30-40 cm.’ e eriştiğinde kök boğazı bölgesi 4-5cm doldurulmalı, su ihtiyacı biraz kısılarak (3-7 gün) kök gelişimi ve pişkin gelişim teşvik edilmelidir. Yeterince güçlü bir kök gelişimi başarının altın anahtarlarından birisidir.
BUDAMA : Alt kısımdaki nispeten güçlü yan koltuklar fazla uzamadan dipten 50 cm. ye kadar budanmalı, gövdedeki meyveler bırakılmalıdır. 50 cm. den sonra yan koltuklar kendi kendilerine uçlarını keserlerse de, yetiştirme şartlarına göre(yüksek sera içi nemi ve sıcaklık ile düzensiz sulama ve fazla azotlu gübrelemede) güçlü ve uzun olan koltukların 1. boğumdan sonra uçları köreltilir. Yan koltukları oluşturup bunlardan da meyve almak isteyen üreticiler bu amaçla: sera içi nemi, sıcaklık, havalandırma ve sulama-gübreleme ile bunu sağlayabilirler.
SULAMA : Hıyar bitkisinin çok döle veya çok dala yönelik değil, dengeli bir gelişmeye ihtiyacı vardır. Bunu sağlamanın en önemli şartı verilen su ve gübre miktarı ile oranını iyi ayarlamaktır. Su ;Arabalardaki gaz pedalı gibidir. Bitki başına günlük su tüketimini ; sera tipi, toprak yapısı, iklim koşulları, bitki sıklığı, bitki büyüklüğü gibi çok değişik faktörler etkilerse de genel olarak güneşil normal bir günde; yeni dikilen bir bitki 300 gr/bitki/gün., tele ulaşmış bir bitki 3000 gr./bitki/gün. su tüketir. Genel mantık: Bitkiye günlük ihtiyacı olan suyu, yine günlük ihtiyacı olan gübre ile vermektir.
GÜBRELEME :
Sadece su vermek topraktaki gübre oranını düşüreceğinden özellikle yüksek verimli çeşitlerde meyvelerde açık renk oluşumuna neden olur. Bu nedenle; verilecek su ile beraber sürekli ve yeterli gübrenin de verilmesi çok önemlidir.
Organik madde ihtiyacını ya, toprak altına iyi yanmış ve dezenfekte edilmiş halde 5-10 ton /da. tercihen sığır gübresi ya dikimden önce oluşturulan dikim bantlarının altına veya tüm seraya serperek, yada; yetiştirme döneminde karıktan şerbetleme şeklinde verilmelidir. Taban gübresi olarak ( Toprak tahlili yapılmamış ise) da.ra 50 kg 18 : 46 ile 50 kg Potasyum Sülfat verilebilir. Yetiştirme döneminde ; diğer kimyasal gübrelerden günlük da. ra aşağıdaki şekillerde gibi uygulama yapılabilir.
Damlama Sulama ; Sulamaların sabahtan günlük yeteri kadar su ve aşağıdaki gübre ve miktarlarda ve özellikle geç güzlük ekimlerde sabah çiğ kalktıktan sonra yapılması gerekir. Organik madde ihtiyacını yetiştirme dönemi boyunca Hümik/Fülvik asitli kök gelişimini teşvik edicilerle haftada 1 kg./da , hasatın yoğunlaştığı dönemde 2 kg/da. vererek karşılıyabiliriz. Damlama borularını çekilen sırtlar üzerine sererek dikimin yapılması kök sistemine olumlu etki yapacaktır. Genel olarak, gübreleme aşağıdaki şekilde yapılabilir. Ayrıca günlük verilen gübre içine; FETRILON COMBI, NUTREL veya benzeri iz elementlerden 100 GR / da. / gün. hesabıyla karıştırılmalıdır
a- dikimden ilk çiçeğe kadar.........13+40+13+ME : önceleri 500 gr./da/gün, sonlarında 1500 gr./da/gün
b- ilk çiçekten 3-4. hasat kadar....20+20+20+ME : 2500 gr./da/gün
c- 3-4. hasattan sonra..................12+12+36+ME veya 16+5+36+ME : 2500 gr./da/gün
Ayrıca verilen gübre içine günlük, Magnezyum nitrat tan 80-100 gr karıştırılmalı ve gübreleme sonunda verilen 3-5 dakikalık tatlı suda 100 ml Fosforik asit(% 85’ lik) verilmelidir
HASTALIKLARLA MÜCADELE : Seralarımızda hastalıklarla mücadelede en önemli vazgeçilmez yöntem SOLARİZASYON’ dur. Bu amaçla derin işlenmiş tavlı toprağın üzerine plastik örtü çekip, alttan verebildiğimiz kadar su vermek ve ısısını 70-75 C ‘ ye çıkarmak gereklidir
Nematod : Bitkinin köklerinde küçük patates yumrusu gibi zarar yapar. Meyveleri boğdurur, verimi ve kaliteyi düşürür. Dikim öncesi ve sonrası şartlarımıza uygun şekillerde nematod (patatesleme) ile mücadele edilmelidir.Nematodun, hıyarın bitki sağlığı ile verim ve kalitesi üzerine zararlı etkileri unutulmamalıdır.Günümüzde, Nematoda toleraslı bir hıyar ceşidi yoktur, ancak toleranslı anaçlar üzerine aşı çalışmaları devam etmektedir. Yazın sıcak dönemde en az 45gün olmak üzere, tavlı topragı sürüp üzerine damlamalar serildikten sonra verilecek bol su ile yapılan ve solarizasyon denilen uygulama yararlı olur.
Virüsler : Özellikle CMV(Hıyar mozayik Virüsü) ve ZYMV (Kabak Mozayik Virüsü) problem oluşturabilirler. Bu virüsler taşıyıcı böceklerle bir önceki sene veya senelerden bünyesinde virüs bulunduran yabani bitkilerden taşıyıcı böceklerle seralarımıza dikimi yapılmış bitkilere aşılanırlar. Bitkilere aşılanan virüsler 2-4 hafta sonra bitkide anormal gelişmelerle kendilerini gösterirler.En etkili mücadele ; NAZAR F1, TEGMEN F1,RAPIDO F1 gibi toleranslı çeşitler kullanmak ve taşıyıcı böceklere karşı gerek fide ve gerek dikim sonrası ; sürekli ve sık sık ilaçlamadır. Dikimden 7-10 gün sonra CONFİDOR, ACTARA gibi ilaçların DAMLAMADAN kullanılması faydalı olacaktır. Hıyar çeşitlerinde virüslere mutlak dayanıklılık olamaz. Ancak, belirli seviyede toleranstan bahsedilebilir.
Yalancı Mildiyö(Sarı Leke ): Sık dikim yapmamak, sulamanın düzenli yapılması, seranın havalandırılması ve düzenli bir mücadele proğramının yürütülmesi ile mümkündür. Haftada bir POLIZEB, İNTRAZEP, RHONAZEP, M-45 veya ANTRACOL gibi koruyucu ilaçlarla ilaçlanmalı, hastalık rizikosunun arttığı dönemlerde su miktarını kesinlikle günlük su tüketimine göre vererek, ALIETTE, RIPOST, ACROBAT, VİSCLOR, CURZEP, RIDOMIL, ANTRACOL COMBI gibi sistemik ilaçlarla koruyucu tedbirler alınmalıdır.
Bu öneriler, genel olarak fikir vermek amacıyla yapılmıştır.